Interessante gesprekken tijdens acht inloopsessies

Onder het motto ‘heb je een vraag, loop even binnen!’ organiseerde het projectbureau in mei en juni acht keer een inloopsessie voor inwoners van het zoekgebied van de Einstein Telescope. Het was niet druk, maar het leverde interessante gesprekken op.

Een mevrouw was erg creatief én innovatief geweest: met behulp van AI (artificial intelligence) had ze de veertien locaties op een rij gezet waar het projectbureau in 2024, 2025 en dit jaar diepteboringen heeft uitgevoerd. Om vervolgens aan AI te vragen waar dan logischerwijs de ondergrondse driehoek gebouwd zou worden.

Het antwoord van AI kon het projectbureau niet bevestigen: de locatie voor de ondergrondse driehoek staat nog niet vast. Er loopt nog een campagne passieve seismiek en er volgt nog een campagne actieve seismiek. De resultaten van beide spelen nog een rol bij de uiteindelijke keuze.

Bovendien: de diepteboringen, de seismiek en hydrologie in het zoekgebied bepalen dan wel welke locatie vanuit ondergronds perspectief de beste locatie is, maar houden geen rekening met wat er boven de grond belangrijk is. Natura 2000-gebieden bijvoorbeeld. Of de logistieke mogelijkheden voor een afvoer van gronden en aanvoer van materialen bijvoorbeeld. Of het charter met het Landschapspark Bocageland om het landschap na de bouw van de Einstein Telescope beter achter te laten dan we het nu aantreffen. Kortom, AI had al die puzzelstukjes nog niet helemaal scherp.

Kleinkinderen

De mevrouw was naar de inloopbijeenkomst gekomen omdat ze zeer geïnteresseerd is in de Einstein Telescope. In de wetenschap erachter. En omdat die telescoop misschien later wel een job voor haar kleinkinderen kan bieden. Maar haar komst had óók te maken met bezorgdheid. Haar AI-experiment leverde namelijk als resultaat een ondergronds hoekpunt vlakbij haar eigen woning op. De optie om niet op de plek zélf, maar in een schuine baan vanaf anderhalve kilometer afstand te gaan graven, kon haar niet helemaal geruststellen. Eerst zien, dan geloven.

Animo

Het was niet druk tijdens de acht inloopsessies in Banholt, Aubel, Welkenraedt, Vijlen, Herve, Voeren, Epen en Plombières. Een enkele keer wandelde de burgemeester even binnen, soms een of een paar wethouder. Soms een groepsgesprek, een enkele keer maar één inwoner met een vraag, dan weer tien personen. Op één locatie maakte de regionale omroep er een leuk item over. Hebben we te weinig reclame gemaakt? Of was de animo te gering omdat we in de aankondigingen hadden vermeld dat de sessie bedoeld was voor vragen, maar dat er geen ‘nieuws’ te melden zou zijn over de locatie van de Einstein Telescope?  

Impact

Rode draad door alle inloopsessies was de impact van de bouwperiode, die al gauw acht jaar gaat duren. Wat gaat het allemaal betekenen in de regio? De inspanningen om gronden en materialen zoveel mogelijk te hergebruiken of per spoor af te voeren omdat dat duurzamer is en minder vrachtauto’s betekent, wordt gewaardeerd. Absoluut, maar hoeveel vrachtauto’s moeten er dan tóch nog blijven rijden? En waar? Zijn daar straks aparte wegen voor nodig?  Allemaal uiterst relevante vragen, maar waarop in dit stadium nog geen pasklaar antwoord gegeven kan worden. Omdat die antwoorden afhangen van de keuze van de locatie, de haalbaarheid als totaal én van de uiteindelijke locatiekeuze tussen onze regio (Euregio Maas-Rijn) en de concurrentie uit Sardinië en Saksen. Niet iedereen was tevreden met dat antwoord. Een mevrouw verpakte het in een waarschuwing: als hier straks de hele dag vrachtauto’s door het dorp rijden, dan gaan we met z’n allen op de weg zitten… Waarop een andere bezoekster  geruststellend reageerde dat de mevrouw het niet zo kwaad bedoelde als het klonk.