‘Honderd bedrijven werken al mee aan de Einstein Telescope’

Nog voordat de Einstein Telescope is gebouwd, werken al honderd bedrijven mee aan technologieën die nodig zijn voor de toekomstige onderzoeksfaciliteit. Van precisietechnologie en geavanceerde materialen tot cryotechnologie en data-oplossingen: het bedrijfsleven speelt een sleutelrol in de voorbereidingen. Hoe bijzonder is die betrokkenheid en welke kansen biedt dat voor ondernemers? Maxime Corvilain, voorzitter van de internationale expertgroep valorisatie en innovatie van Einstein Telescope EMR, deelt zijn visie.

Waar staan we?

“Om maar met de deur in huis te vallen. Er werken al honderd bedrijven aan de Einstein Telescope. Honderd! Daar  zijn we ongelofelijk trots op. En die bedrijven moeten dat vooral ook op zichzelf zijn. Het is niet evident voor ondernemers om zich te engageren aan iets waarvan het nog onzeker is of het überhaupt in deze Euregio gaat komen, bovendien ook nog eens supercomplex is en eerder op de lange termijn voordelen voor je bedrijf oplevert. Als je dat op een rijtje zet, is daarmee nú al een huzarenstukje geleverd. En vergeet niet: we hebben inmiddels een lijst met 400 bedrijven die geïnteresseerd zijn om mee te doen. Die melden zich rechtstreeks of kloppen bij ons aan tijdens beurzen zoals de Hannover Messe.”

Werk genoeg voor de business developers, lijkt me?

“Ik zie elke dag hoe hard er wordt gewerkt door de organisaties die hiervoor aan de lat staan. Gelukkig mét resultaat. Zélf kom ik van POM Limburg (Belgisch Limburg, red.), maar ook bij LIOF in Nederland, Wallonie Entreprendre in Wallonië, FWO in Vlaanderen en bij AGIT en NMWP in Noordrijn Westfalen is het inmiddels volle bak ‘Einstein’. Belangrijker dan de afzonderlijke resultaten voor iedere partner, zijn de gezamenlijke resultaten. Je moet het sámen doen en die omslag is gemaakt.”

Samenwerken is een breed begrip..

“Dat klopt. Het gaat om samenwerken zonder grenzen. Logischerwijs zijn sommige treinen later vertrokken, maar inmiddels zit iedereen op hetzelfde spoor. Daarbij helpt het enorm dat er bijvoorbeeld Interreg-projecten zijn als aanjagers van grensoverstijgende samenwerking. Denk aan ETpathfinder Smart Skills Lab, ETCETERA of Comet. Als je als bedrijf nog op zoek bent naar ondersteunende financiering voor cross-border R&D, zou je ook eens bij Interreg  STIPP moeten kijken. Dáár zitten nog mogelijkheden voor innovatiesteun.”

Hoe moeten we ons dat in de tijdlijn voorstellen?

“We moeten in fasen werken. Onze focus ligt nu vooral op hoe de innovatieve bedrijven kunnen helpen het wetenschappelijke idee achter de Einstein Telescope ook mogelijk te maken in de voorbereidingsfase. Die connectie tussen wetenschap en bedrijfsleven is niet altijd vanzelfsprekend, maar die is absoluut nodig voor een megaproject als de Einstein Telescope. Een wetenschapper kan in een laboratorium een fantastische demo maken, maar dan heb je nog niet de duizend exemplaren met exact dezelfde precisie die straks nodig zijn. Daarvoor heb je de kennis, kunde en het ondernemerschap van innovatieve bedrijven nodig. Grote en kleine. Grote bedrijven vanwege opgebouwde, bewezen kennis en capaciteit en kleine start-ups, scale-ups en mkb/kmo’s vanwege hun flexibiliteit en wendbaarheid. Zónder die bedrijven hun expertise kun je straks helemaal geen Einstein Telescope bouwen.”

Dat zijn die 100 bedrijven die nú al bezig zijn?

“Dat klopt. En het sterke is dat die bedrijven nú al profiteren van hun werk voor de Einstein Telescope. Dat is een soort kwaliteitslabel geworden: als je meewerkt aan de telescoop, dan moet je wel iets kunnen! Dat levert positieve naamsbekendheid op. Het is niet zomaar dat Aperam in Belgisch Limburg en JPE in Nederlands Limburg vorig jaar in eigen provincie zijn gekroond tot meest innovatief bedrijf van het jaar. En je komt gemakkelijker aan personeel. Vorig jaar vertelde een directeur van een ingenieursbureau dat sollicitanten voor háár bedrijf kozen vanwege hun betrokkenheid met de Einstein Telescope. Dat levert toch een bepaalde trots op.”

Hebben we die genoeg van die bedrijven in de Euregio Maas-Rijn of – ruimer – in België, Nederland en Noordrijn Westfalen samen?

“Ja en nee. Ja, want we hebben veel goede bedrijven. Een van onze troefkaarten is niet zomaar dat we al een ecosysteem hebben van universiteiten, kennisinstellingen en innovatieve bedrijven in de toptechnologische driehoek Leuven, Aken, Eindhoven. Dat levert ons een voorsprong op. Maar er is straks méér nodig. We moeten daarom ook de brug slaan naar Europa om dáár de innovatieve bedrijfskracht te triggeren. We hebben de schaal van Europa nodig om de Einstein Telescope bij ons onder de grond te bouwen. En er is nog iets anders: ik geloof er sterk in dat Europese industriële betrokkenheid bij Einstein Telescope, helpt de technologische Europese onafhankelijkheid te versterken ten opzichte van grootmachten als China en de Verenigde Staten.”

Wekelijks mailen minstens tien bedrijven uit de Euregio Maas-Rijn of daarbuiten het projectbureau Einstein Telescope EMR met de vraag of en wanneer ze iets kunnen doen. Wat is jouw advies?

“Blijf ons vooral goed en regelmatig volgen. Dan weet je of en wanneer er voor jouw bedrijf kansen komen. Is dat nu nog niet zo, dan komt dat wellicht nog. Zoals gezegd ligt de focus nu op innovatieve kennisgedreven bedrijven die kunnen maken wat de wetenschappers nodig hebben. Er komt straks ook een andere fase, waarin er veel gebouwd zal moeten worden. Er zal later ook onderhoud nodig zijn. Je moet de veiligheid goed regelen. En er komt ook nog een fase waarin een lokale ondernemer misschien wel kans ziet een restaurant te openen omdat er in het dorp nieuwe, lokale bedrijvigheid ontstaat waarin het vorig restaurant vijf jaar geleden de deuren sloot. Ook dát is weer een fase.”

Boodschap dus: heb geduld?

“Dat moet je zo niet tegen een enthousiaste ondernemer zeggen. Misschien beter geformuleerd: blijf scherp en steek je energie in de Einstein Telescope als voor jouw bedrijf de tijd rijp is. En die kansen komen, daar twijfel ik geen moment aan.”